Հայաստանի և Ադրբեջանի միջև խաղաղության վերջնական համաձայնագրի կնքման ճանապարհին դեռ կան խոչընդոտներ, արձանագրում է Միացյալ Նահանգների հետախուզական ծառայությունը:
«Ադրբեջանի նախագահ Ալիևը շարունակում է պնդել, որ Հայաստանը պետք է փոփոխի Սահմանադրությունը՝ հեռացնելու հղումը, որը, նրա խոսքով, ենթադրում է, թե Լեռնային Ղարաբաղը Հայաստանի մաս է։ Դա կպահանջի սահմանադրական հանրաքվե Հայաստանում, որի ընդունումը երաշխավորված չէ», – գրում է ամերիկյան հետախուզական ծառայությունը:
Միաժամանակ տարեկան զեկույցն արձանագրում է, որ օգոստոսի 8-ին ԱՄՆ-ի աջակցությամբ կայացած Հայաստանի և Ադրբեջանի միջև խաղաղության գագաթաժողովը երկու երկրների հնարավորություն է կնքել երկարաժամկետ խաղաղության համաձայնագիր և նպաստել տարածաշրջանային կայունության ամրապնդմանը:
«Ամերիկյան կողմին հաջողվել է հասնել խաղաղության պայմանագրի պայմանների վերաբերյալ նախնական համաձայնության, ինչպես նաև հաստատվել է TRIPP նախագիծը, որը «կառավարվելու է ԱՄՆ-ի կողմից, և Հայաստանի հարավով անցնող ճանապարհով կապելու է Ադրբեջանն իր Նախիջևան էքսկլավի հետ՝ բացելով առևտրային հոսքեր երկու երկրների և ողջ տարածաշրջանի համար»։ Այս իրադարձությունները ներկայացնում են հայ–ադրբեջանական ուղղության զգալի փոփոխություն հարաբերություններ»։
Հետախուզական ծառայությունը հիշեցնում է, որ 2020 և 2023 թթ. Ադրբեջանը ռազմական ճանապարհով վերադարձրել է Լեռնային Ղարաբաղը «Երևանի աջակցությունը վայելող էթնիկ հայ բնակչությունից»:
«Օգոստոսի 8-ից սկսած՝ երկու կողմերն էլ, ըստ ամենայնի, պատրաստակամություն են հայտնել պահպանել խաղաղ գործընթացի դինամիկան: Հայաստանի և Ադրբեջանի սահմանին հրադադարի ռեժիմի խախտումների թիվը կտրուկ նվազել է և ներկայումս գրեթե բացակայում է: 2025 թվականի հոկտեմբերին Ադրբեջանի նախագահ Իլհամ Ալիևը հայտարարեց՝ Ադրբեջանը վերացրել է Ադրբեջանի տարածքով դեպի Հայաստան բեռների տարանցման սահմանափակումները: Այդ ժամանակից ի վեր, Ադրբեջանը բենզին է առաքել և թույլատրել ցորենի փոխադրումը Հայաստան»։
